وَهِیَ تَجْرِی بِهِمْ فِی مَوْجٍ کَالْجِبَالِ وَنَادَی نُوحٌ ابْنَهُ وَکَانَ فِی مَعْزِلٍ.. مَّعَ الْکَافِرِینَ (۴۲)

از ویکی تنزیل (قرآن)
پرش به: ناوبری، جستجو

ترجمه و لغت[ویرایش]

وَهِیَ تَجْرِی بِهِمْ فِی مَوْجٍ کَالْجِبَالِ وَنَادَی نُوحٌ ابْنَهُ وَکَانَ فِی مَعْزِلٍ یَا بُنَیَّ ارْکَب مَّعَنَا وَلَا تَکُن مَّعَ الْکَافِرِینَ (۴۲) و آن کشتی، آنها را از میان امواجی همچون کوه‌ها حرکت میداد؛ (در این هنگام، ) نوح فرزندش را که در گوشه ای بود صدا زد: «پسرم! همراه ما سوار شو، و با کافران مباش! » (۴۲)

درباره ایه[ویرایش]

تفسیر[ویرایش]

تعبیر و ..[ویرایش]

نهج البلاغه و کشتی هدایت آل محمد ص خطبه چهارم[ویرایش]

۴- و من خطبة له ع وهي من أفصح كلامه عليه السلام و فيهايعظ الناس ويهديهم من ضلالتهم ويقال إنه خطبها بعدقتل طلحة والزبير

بِنَا اهتَدَيتُم فِي الظّلمَاءِ[۱] وَ تَسَنّمتُم [۲]ذُروَةَ العَليَاءِ وَ بِنَا أَفجَرتُم [۳] عَنِ السّرَارِ وُقِرَ سَمعٌ[۴]لَم يَفقَهِ الوَاعِيَةَ وَ كَيفَ يرُاَعيِ النّبأَةَ [۵]مَن أَصَمّتهُ الصّيحَةُ رُبِطَ [۶]جَنَانٌ لَم يُفَارِقهُ الخَفَقَانُ مَا زِلتُ أَنتَظِرُ بِكُم عَوَاقِبَ الغَدرِوَ أَتَوَسّمُكُم بِحِليَةِ المُغتَرّينَ[۷]حَتّي ستَرَنَيِ عَنكُم جِلبَابُ الدّينِ وَ بَصّرَنِيكُم صِدقُ النّيّةِ[۸]أَقَمتُ لَكُم عَلَي سَنَنِ الحَقّ فِي جَوَادّ المَضَلّةِ حَيثُ تَلتَقُونَ [۹]وَ لَا دَلِيلَ وَ تَحتَفِرُونَ [۱۰]وَ لَا تُمِيهُونَ.

الیوم انطق لکم[ویرایش]

اليَومَ أُنطِقُ لَكُمُ العَجمَاءَ ذَاتَ البَيَانِ [۱۱] عَزَبَ رأَي ُ امر ِئٍ تَخَلّفَ عنَيّ[۱۲] مَا شَكَكتُ فِي الحَقّ مُذ أُرِيتُهُ لَم يُوجِس مُوسَي ع خِيفَةً عَلَي نَفسِهِ [۱۳]بَل أَشفَقَ مِن غَلَبَةِ الجُهّالِ وَ دُوَلِ الضّلَالِ .اليَومَ تَوَاقَفنَا عَلَي سَبِيلِ الحَقّ وَ البَاطِلِ مَن وَثِقَ بِمَاءٍ لَم يَظمَأ[۱۴]

مذ اریته

برخی چیزها باید خودش بیاید اریته ، هجم بهم العلم است و باشروهم روح الیقین است تعمق نباید کرد که پای کفر است (تعمق و تنازع زیغ و شقاق )دنبال عمل خالص و دوست خوب و رزق حلال نباید رفت باید خودش بیاید

الذین یاتون ما اتوا و قلوبهم وجله انهم وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً وَ آتاهُمْ تَقْواهُمْ (۱۷)محمد

آخِذِينَ ما آتاهُمْ رَبُّهُمْ إِنَّهُمْ كانُوا قَبْلَ ذلِكَ مُحْسِنِينَ (۱۶)ذاریات فَرِحِينَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ.. فَآتاهُمُ اللَّهُ ثَوابَ الدُّنْيا وَ حُسْنَ ثَوابِ الْآخِرَةِ وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ (۱۴۸)


برای ادامه نهج البلاغه به وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّی لَا تَکُونَ فِتْنَةٌ وَیَکُونَ الدِّینُ لِلَّهِ فَإِنِ انتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ إِلَّا عَلَی الظَّالِمِینَ (۱۹۳) رجوع کنید
  1. ظَلْماء : تاريكى ؛ « لَيْلَةٌ ظَلْمَاء »: يك شب بسيار تاريك و نيز « لَيْلٌ ظَلْماء » گويند .شرح کلام امام :ظَلْماء» (بر وزن صحراء) به گفته بعضى از محققان به معناى تاريکى آغاز شب است يا به تعبير ديگر تاريکى بعد از نور، برخلاف ظلمت که مفهوم عامى دارد.در اینصورت مراد این است شما وارد اول تاریکی شده بود و معلوم نبود کار بکجا برسد ما به فریادتان رسیدیم الحمدلله .
  2. تسنم ركب سنام البعير، و هو الموضع العالي في ظهره، و المعني ارتقيتم مراقي الشرف و السودد، . ذروة : نوک کوه ، قله . 2 - تارک سر. 3 - بالای هر چیز.
  3. (و بنا انفجرتم) اي دخلتم في الفجر (عن السرار) از سر به معنی الخفی و هو اخر ليله من الشهر يختفي فيها القمر.
  4. «کر باد! گوشى که نداى بلند پند و اندرز را درک نکند» (وُقِرَ سَمْع لَمْ یَفْقَهِ الْواعِیَةَ). واژه «وقر» هم در مورد کرى به کار مى رود و هم سنگینى گوش; و منظور از «واعیة» فریادهاى بلند است و اشاره به آیات صریح و کوبنده قرآن ، «سِرار» از ماده «سِرّ» به معناى پنهان و نقطه مقابل آشکار است و واژه «سرار» معمولا به شبهاى آخر ماه که هوا کاملا تاريک است گفته مى شود.
  5. «نبأة» در اصل از ماده «نَبَأ» به معناى آمدن از مکانى به مکان ديگر است و از آن جا که خبر از مکانى به مکان ديگر مى رود به آن نبأ مى گويند و «نبأة» به معناى صداى آهسته است چون از مکانى به مکان ديگر مى رود. (مقاييس اللّغة). . انان از شنیدن حق کر شدند صم بکم یا اینکه از سخن حضرت کر شدند که حمل بر معنای لا یجرمنکم شقاقی یا و لا یزید الظالمین الا خسارا کرد یا معنی کنیم چگونه کسی که سخن بلند وحی را نشنید سخن نرم و ارام مرا بشنود والله العالم الهادی . نبا خود حضرت است عن النبا العظیم ،خبرارام و نرم چون باطن دین است برخلاف ظاهر دین که جلال دارد اگر قبول نکنی خونت هدر است باطن دین ارتدارد دارد ولی خون نحفوظ است و تبلیغش با کنایه است تا مردم هلاک نشوند چنانچه در حدیث وجه رحمه للعالمین اند
  6. مطمئن باد! قلبى که از خوف خدا جدایى نپذیرد (و حقیقت را درک کند و در برابر آن خاضع باشد)» البته این جملات خبری هم میتواند باشد به نظر خبری اولی است .هو الاضطراب، فان القلب الخائف من الله سبحانه
  7. مخاطب این خطبه بقایا جنگ جنل اند من انتطار میمان شکنی از شما از روی توسم و علامتها داشتم اتوسم از وسمه به معنای علامت است یعنی من با علامتها و نشانها میخواندم و میدیدم برای شما عاقبت پیمان شکنان را یعنی شما پیمان را با من شکسته و به عاقبت ان میرسید توسم و متوسمین یکی از علائم مومن بلکه اهل البیت است و چیزی شبیه در خشت خام خواندن پیر است امام باقر(ع) درباره; سلمان میفرماید: »کان سلمان من المتوسّمین«؛»سلمان از هوشمندان بود«. حضرت امیرالمؤمنین7درباره آیه « إنّ فی ذلک لآیات للمتوسمین» فرمود: فکان رسول الله صلی الله علیه و آله عرف الخلق بسیماهم و أنا بعده المتوسم و الأئمه من ذریّتی المتوسمون إلی یوم القیامه؛3 این روایت «شناخت خلائق به سیما و نشانه آن ها» را معنای توسّم معرفی می فرماید. همچنین در این باره که توسّم و تفرس (فراست) هم معنا هستند، این روایت قابل توجه است که امام باقر7 درباره آیه « انّ فی ذلک لآیات للمتوسمین»4 فرمود: هم الأئمه. قال رسول الله صلی الله علیه و آله : اتقوا فراسه المؤمن فإنه ینظر بنور الله؛5 در این حدیث شریف، در توضیح «توسّم»، سخن از «فراست» به میان آمده است. اتّقوا فراسة المؤمن فانّه ينظر بنور اللّه، و قال الرّضا عليه السّلام في رواية بصائر الدّرجات لنا أعين لا تشبه أعين النّاس و فيها نور ليس للشّيطان فيه شرك، و بذلك النّور يعرفون كلّ مؤمن و منافق و يعرفون صديقهم من عدوّهم كما يدلّ عليه أخبار كثيرة. مثل ما رواه في البحار عن العيون عن تميم القرشي عن أبيه عن أحمد بن عليّ الأنصاري عن الحسن بن الجهم قال: سئل عن الرّضا عليه السّلام ما وجه إخباركم بما في قلوب النّاس؟ قال: أما بلغك قول الرّسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: اتّقوا فراسة المؤمن فإنّه ينظر بنور اللّه؟ قال: بلى، قال: فما من مؤمن إلّا و له فراسة ينظر بنور اللّه على قدر إيمانه و مبلغ استبصاره و علمه، و قد جمع اللّه للأئمّة منّا ما فرّقه في جميع المؤمنين و قال عزّ و جلّ في كتابه: «إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ» منهاج البراعة في شرح نهج البلاغة (خوئى)، ج 3، ص: 128 فأوّل المتوسّمين رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم، ثمّ أمير المؤمنين عليه السّلام من بعده، ثمّ الحسن و الحسين و الأئمّة من ولد الحسين سلام اللّه عليهم إلى يوم القيامة. و من كتاب البصائر و الاختصاص عن السّندي بن الرّبيع عن ابن فضّال عن ابن رئاب عن أبي بكر الحضرمي عن أبي جعفر عليه السّلام قال: ليس مخلوق إلّا و بين عينيه مكتوب انّه مؤمن أو كافر و ذلك محجوب عنكم و ليس بمحجوب من الأئمّة من آل محمّد عليهم السّلام ليس يدخل عليهم أحد إلا عرفوه هو مؤمن أو كافر، ثمّ تلا هذه الآية: «إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ» فهم المتوسمون و من الاختصاص أيضا بإسناده عن جابر قال: بينا أمير المؤمنين عليه السّلام في مسجد الكوفة إذ جاءت امرأة تستعدي على زوجها فقضى عليه السّلام لزوجها عليها، فغضبت فقالت: لا و اللّه ما الحقّ فيما قضيت و ما تقضى بالسّوية و لا تعدل في الرّعيّة و لا قضيّتك عند اللّه بالمرضيّة، فنظر إليها مليّا ثمّ قال لها: كذبت يا جريّة يا بذيّة «1» يا سلفع يا سلقلقية «2» يا التي لا تحمل من حيث تحمل النّساء، قال: فولت المرأة هاربة مولولة و تقول: ويلي و يلي لقد هتكت يابن أبي طالب سترا كان مستورا. قال: فلحقها عمرو بن حريث فقال: يا أمة اللّه لقد استقبلت عليّا بكلام سررتني به ثمّ إنّه نزع «3» لك بكلام فوليت عنه هاربة تولولين، فقالت إنّ عليّا عليه السّلام و اللّه أخبرني بالحقّ و بما أكتمه من زوجي منذ ولي عصمتي و من أبويّ، فعاد عمرو إلى أمير المؤمنين عليه السّلام فأخبره بما قالت له المرأة، و قال له فيما يقول: ما أعرفك بالكهانة فقال له عليّ عليه السّلام: ويلك إنّها ليست بالكهانة منّي و لكنّ اللّه خلق الأرواح قبل ______________________________ (1) السيئة الخلق، لغة. (2) سلقه في الكلام اذاه و فلانا طعنه، ق (3) لعله على سبيل الاستعارة من قولهم نزع فى القوس اذا مدها، بحار. منهاج البراعة في شرح نهج البلاغة (خوئى)، ج 3، ص: 129 الأبدان بألفي عام، فلما ركّب الأرواح في أبدانها كتب بين أعينهم كافر و مؤمن و ما هم به مبتلون و ما هم عليه من سيئ عملهم و حسنه في قدر اذن الفارة، ثمّ أنزل بذلك قرانا على نبيّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فقال: «إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ» فكان رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم المتوسّم، ثم أنا من بعده، و الأئمة من ذرّيتي هم المتوسّمون فلمّا تأمّلتها عرفت ما فيها و ما هي عليه بسيمائها. و من البصائر بإسناده عن عبد الرّحمان يعني ابن كثير قال: حججت مع أبي عبد اللّه عليه السّلام فلمّا صرنا في بعض الطريق صعد على جبل فأشرف فنظر إلى النّاس فقال: ما أكثر الضجيج و أقل الحجيج، فقال له داود الرّقي: يابن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم هل يستجيب اللّه دعاء هذا الجمع الذي أرى؟ قال: ويحك يا با سليمان إنّ اللّه لا يغفر أن يشرك به، الجاحد لولاية عليّ عليه السّلام كعابد وثن، قال: قلت: جعلت فداك هل تعرفون محبكم و مبغضكم؟ قال: ويحك يا با سليمان إنّه ليس من عبد يولد إلّا كتب بين عينيه مؤمن أو كافر، و إنّ الرّجل ليدخل إلينا بولايتنا و بالبراءة من اعدائنا فنرى مكتوبا بين عينيه مؤمن أو كافر، قال اللّه عزّ و جلّ: «إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ» نعرف عدوّنا من وليّنا. و قد وضح بهذه الأخبار كلّ وضوح معنى قوله السّابق: أتوسّمكم بحلية المغترّين، و ظهر أنّ توسّمه عبارة عن نظره عليه السّلام إلى سماتهم الدّالة على خبث الطينة و لحاظه العلامات الكاشفة عن سوء السّريرة، فافهم ذلك و اغتنم. ،خفقان ،اضطراب و تبش قلب را گویند ، من اشفق من النار اجتنب المحرمات .التوسم التفرس اي اتفرس فيكم- من حركاتكم و سكناتكم- (بحليه المغترين) اي بعلائم الاشخاص المغرورين،
  8. جلباب لباس بلند که حالت عبا را دارد جلباب دین یعنی رعایت ظاهر دین و این شهادتین باعث حفظ خون و ارث و ابروی شخص است شما را پوشاند ولی صدق نیت من خلوص من درون شما را برایم معلم کرد بسیار جملات زیبا مغز داریست یعنی صدق نیت باعث میشود انسان ضمایر افراد را بخواند والله العالم الهادی .این خطبه خطبه ی چشم بصیرتی ست ،حرف از صدق النیه و با ان فهمیدن ملکوت است حرف از توسم است
  9. جایی که التقاء کرده بودید جمع شده بودید من سنن حق را اقامه کردم براي شما ايضاح نمودم طرق حقه و جواد باطله را جواد راه بزرگ و آشکار را میگویند جواد المضله یعنی راه شما واضح در گمراهی بود فی جواد متعلق به اقمت است یعنی شما بر جواد المضله بودید و من اقامه سنن حق کردم
  10. (تحتفرون) الارض للوصول الي الماء لئلا تهلكوا من العطش (و لا تميهون) يقال (اماه) اي اخرج الماء، اي لا تجدون الماء، فالارض مضله،.یعنی نتیجه مطلوب خود را نمیگرفتید به سراب گرفتار شده بودید
  11. العجماء هي البهيمه التي لا تتكلم و معني كونها ذات البيان.امروز من گنگ را برای شما زبان دار گردم نه گنگ ظاهری که مسیح کرد من گنگ باطنی را بینا کردم که کار هر کس نیست من چشم فتنه را دراوردم که کار هرکس نیست تا الی یوم القیامه گنگ را سخن گو کردم تا پدر خلاف و سپاه دشمن بسوزد
  12. عزب عنی ،اعرب ،مجرد و بی برکت است انکه از علی ید الله انکه یک تنه جماعت است دور است نمازش فردی است انکه با علی نباشد اوست حقیقت نکاح اسمائی ست غايب است راي وانديشه مردي که تخلف کرده است از من يعني عقل از او زائل شده .کسی بعد از این سخن گویی فتنه باز چیز دیگر بگوید بی عقل است دیگر در این امر واضح الی یوم القیامه کسی شک نمیکند مگر حشاش و بی عقل ها
  13. برخی چیزها باید خودش بیاید اریته ، هجم بهم العلم است و باشروهم روح الیقین است تعمق نباید کرد که پای کفر است (تعمق و تنازع زیغ و شقاق )دنبال عمل خالص و دوست خوب و رزق حلال نباید رفت باید خودش بیاید الذین یاتون ما اتوا و قلوبهم وجله انهم وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً وَ آتاهُمْ تَقْواهُمْ (۱۷)محمد آخِذِينَ ما آتاهُمْ رَبُّهُمْ إِنَّهُمْ كانُوا قَبْلَ ذلِكَ مُحْسِنِينَ (۱۶)ذاریات فَرِحِينَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ.. فَآتاهُمُ اللَّهُ ثَوابَ الدُّنْيا وَ حُسْنَ ثَوابِ الْآخِرَةِ وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ (۱۴۸) من علی از وقتی که حق به من نشان داده شد شک نکردم برخی میروند تا حق را بفهمند برخی حق سراغ انها می اید و خود را نشان میدهد به من حق را نشان دادند مثل رفتن موسی کلیم و بردن رسول به معراج برخی محب اند و برخی محبوب به من اراء ملکوت بلکه بالاتر حق کردند حالا زمانش کی بود در این عالم یا عوالم قبل فقط همینقدر میدانیم که علی موقع اغاز وحی صدای ناله شیطان را میشنیده در حالی که خرد سال بودند که پیامبر ص فرمود "انت تری ما اری و تسمع ما اسمع الا انک لست بالنبی " خوب کسی نگوید انبیاءهم چنین نبودند موسی دچار شک شد که نکند سحر بر او غالب شوند "اوجس فی نفسه"دچار خوف شد که حضرت جواب نیدهند شک ش در حقانیت خودش نبود شکش این بود که مردم فرق سحر و معجزه را نفهمندترس ش از تبلیغات دشمن بود
  14. اشاره به اين که آن کسى که رهبر و راهنماى مطمئنّى دارد، گرفتار شکّ و ترديد و وسوسه هاى شيطانى و اضطراب و بى اعتمادى نمى گردد; یه زمانی بود سراب بود حرف اسلام و خلافت بود ولی غلبه اشرار بود و اسارت دین اکنون اب امد علی امد ولی یک چیز دیگر هم لازم است وثوق تو به این علی به اب والا این طبیب نمیتواند برای تو کاری کند تو شک دربای علی را از خود بیرون کن تا مسیح کار خودش را بکند تا طبیب کار خودش را بکند.. ولاحول ولاقوه الابالله